Tıbbi Bilgi Derinliği Gereksiz Testleri Azaltıyor: 900 Bin Hasta Verisiyle Çarpıcı Analiz

ABD’de her yıl yaklaşık 100 milyar dolarlık bir ekonomik yük oluşturan düşük değerli sağlık hizmetlerinin azaltılmasında, hekimlerin tıbbi bilgi düzeyinin belirleyici bir rol oynadığı ortaya çıktı. JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan kapsamlı bir gözlemsel araştırma, Amerikan İç Hastalıkları Kurulu (ABIM) tarafından uygulanan İç Hastalıkları Boylamsal Bilgi Değerlendirmesi (LKA®) sınavlarındaki performans ile hastalara uygulanan gereksiz test ve tedaviler arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu gösterdi. Çalışma, 2022 ve 2023 yıllarında bu değerlendirmeye katılan 7 binden fazla genel dahiliye uzmanının takip ettiği 900 bine yakın Medicare hastasının verilerini mercek altına aldı.

Araştırmanın merkezinde, hekimlerin LKA puanları ile birinci basamakta sıkça karşılaşılan ve tıbbi faydası sınırlı olan 25 düşük değerli hizmeti isteme sıklıkları arasındaki korelasyon yer aldı. Sonuçlar, performans sıralamasında en üst çeyrekte yer alan doktorların hastalarının, en alt çeyrekteki meslektaşlarına kıyasla bu gereksiz hizmetlerden en az birini alma olasılığının yaklaşık yüzde 8 daha düşük olduğunu ortaya koydu. Bu fark, özellikle tanısal ve önleyici testler, kanser taramaları ve görüntüleme prosedürlerinde belirginleşirken, bu alanların Amerikan sağlık sistemindeki savurgan harcamaların önemli bir kısmından sorumlu olduğu biliniyor.

Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, gereksiz test farklılıklarının iki spesifik ve maliyetli hizmette yoğunlaşması oldu. Hipotiroidi hastalarında triiyodotironin (T3) testi ve 75 yaş üstü erkeklerde prostat spesifik antijen (PSA) taraması, hekimler arasındaki bilgi düzeyi farkının en net gözlemlendiği uygulamalar olarak öne çıktı. Uzmanlar, bu testlerin sıklıkla invaziv ve sonuç vermeyen ileri tetkik süreçlerini tetikleyerek hem hasta güvenliğini riske attığını hem de sistem üzerinde gereksiz bir maliyet baskısı oluşturduğunu vurguluyor. Literatürde, düşük riskli bireylerde PSA taramasının aşırı tanı ve gereksiz biyopsilere yol açtığı, T3 testinin ise standart tiroid paneli dışında rutin kullanımının klinik fayda sağlamadığı uzun süredir tartışılan konular arasında yer alıyor.