Aile Hekimliği Asistanlığında “kendi kendine öğrenme” nasıl ölçülüyor? Yöneticilerden değerlendirme boşluğu uyarısı

Aile hekimlerinin meslek yaşamları boyunca öğrenmeye devam etmeleri beklenirken, yeni bir anket çalışması aile hekimliği asistanlık eğitiminde “kendi kendine öğrenme” becerisinin her zaman sistematik biçimde ölçülmediğine işaret ediyor. Çalışma, aile hekimliği program yöneticilerinin bakış açısından, kendi öğrenme gereksinimlerini fark edebilme, uygun kaynaklara yönelme ve ilerlemeyi değerlendirme anlamına gelen öz-yönelimli öğrenmenin öğretimi ve ölçülmesine ilişkin eğitim altyapısının ne kadar hazır olduğuna odaklandı.

Bu sonuçlar, Konseyin Akademik Aile Hekimliği Eğitim Araştırma İttifakı (CERA) tarafından yürütülen daha geniş kapsamlı bir proje içinde yer alan anket sorularıyla elde edildi. Araştırmada, 314 aile hekimliği program direktörü; müfredat beklentileri, öğretim yaklaşımları ve değerlendirme pratikleri açısından programlarının öz-yönelimli öğrenmeyi ne ölçüde ele aldığını sorgulayan sorulara yanıt verdi. Böylece, programların bu beceriye yönelik hedefler belirleyip belirlemediği kadar, hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmek için somut ve ölçülebilir mekanizmalara sahip olup olmadığı da dolaylı biçimde görünür hale geldi.

Çalışmanın dikkat çektiği temel nokta, hekimlikte yaşam boyu öğrenmeye yönelik güçlü bir kabul ile bunu sınayan biçimsel ölçüm bileşenlerinin aynı düzeyde bulunmamasıydı. Ankete katılan yöneticilerin çok büyük bir bölümü, yaşam boyu öğrenmeyi destekleyen bir yaklaşımın son dönemlerde eğitim programlarında yer aldığı konusunda hemfikir olduğunu bildirdi. Ancak bu onayın, öz-yönelimli öğrenmeyi doğrudan ölçmeye yarayan yapıların her programda aynı netlikte var olduğu anlamına gelmediği görüldü.

Başka bir ifadeyle, programların öz-yönelimli öğrenme becerisini teşvik etme niyeti ile bunu değerlendirmeye yönelik ölçme-değerlendirme altyapısı arasında bir uyumsuzluk olabileceği tartışılıyor. Çalışma, programların “öğrenme davranışlarını” desteklediklerini düşünmelerine rağmen, asistanların bu beceriyi gerçekten ne kadar bağımsız biçimde uyguladıklarını ortaya koyan doğrudan ölçütlerin her zaman rutin eğitim bileşenlerine yerleştirilmediğini öne çıkarıyor. Öz-yönelimli öğrenme; öğrenme hedeflerini tanımlama, uygun kaynakları seçme ve öğrenme sürecinin etkisini takip ederek ilerlemeyi değerlendirme gibi çok katmanlı adımları içerdiğinden, değerlendirme tasarımı da doğrudan bu aşamaları yakalamayı gerektirir.

Bu noktada sonuçların, tıp eğitiminin daha geniş bir eğilimiyle de örtüşebileceği söylenebilir: Yaşam boyu öğrenme ilkeleri çoğu müfredatta değer olarak yer alırken, beceri düzeyinde hedeflere karşılık gelen değerlendirme ölçütlerinin geliştirilmesi daha zor olabiliyor. Buna ek olarak, klinik eğitim ortamlarında değerlendirmelerin sıklıkla performansın diğer boyutlarına odaklanması; öz-yönelimli öğrenmenin sistematik olarak “ne öğrendiği kadar nasıl öğrendiğini” de görünür kılacak şekilde ölçülmesini sınırlayabilir.

Çalışma ayrıca, CERA projesinin çerçevesi içinde toplanan verilerin program yöneticilerinin algılarını yansıttığını gösteriyor. Bu nedenle bulgular, her programda somut olarak hangi değerlendirme aracının kullanıldığını birebir ortaya koymaktan ziyade, programların hazır bulunuşluğuna ilişkin genel bir fotoğraf sunuyor. Yine de, eğitim hedefleri ile ölçme yaklaşımları arasında olası bir boşluk, asistanların kendi kendine öğrenme becerisini geliştirme süreçlerini desteklemek isteyen eğitimciler açısından önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor.